De meeste horeca-exploitatievergunningen moeten periodiek verlengd worden. Dat lijkt een formaliteit, maar toch is dit ook niet zonder risico. De verlenging is voor de gemeente namelijk een moment om te beoordelen of de vergunning weer onder dezelfde voorwaarden als voorheen kan worden verleend.
Beleid of regels kunnen tussentijds gewijzigd zijn en vaak worden die wijzigingen dan bij de nieuw te verlenen vergunning ingevoerd. En dan kan het dus 'zo maar' zijn dat de zaak eerder moet sluiten. Of het terras voortaan een metertje korter moet zijn. Vaak is er vooraf wel de mogelijkheid van inspraak geweest, maar uiteindelijk kan pas na het ontvangen van de aangepaste vergunning een juridische (bezwaar-) procedure worden opgestart.
Check
Check daarom ook bij de verlenging van de vergunning altijd goed of deze niet opeens beperkingen bevat. Maar zelfs als de vergunning zonder beperkingen wordt verleend, is de horecaondernemer nog niet zeker. Belanghebbenden kunnen namelijk ook bezwaar maken tegen de vergunning. In de regel zijn dit buren of buurtbewoners die vinden dat hun woon- en leefklimaat door de vergunning te veel wordt aangetast. En ook dat is een criterium dat door de burgemeester bij de verlenging van een vergunning (weer) moet toetsen.
Klachten
Door buurtbewoners wordt dan veelal gewezen naar ingediende klachten over bijvoorbeeld geluid- en/of geuroverlast. De burgemeester moet dit dan meewegen in zijn besluit. En daarbij ook kijken naar zowel de aard van het horecabedrijf als het karakter van de straat of wijk. De praktijk leert dat de klachten een steeds grotere rol gaan spelen bij de beoordeling door de gemeente. En dat weten de buren en buurtbewoners ook. Dit kan resulteren in het veelvuldig en bewust (soms collectief) indienen van klachten om de besluitvorming te beïnvloeden.
Dit kan voor een horecaoondernemer vervelend zijn, maar het indienen van klachten is toegestaan. Soms kunnen wel vraagtekens bij klachten worden gesteld. Bijvoorbeeld als blijkt dat er klachten zijn ingediend op dagen dat een horecabedrijf helemaal niet geopend was. Maar dan nog leert de jurisprudentie dat de burgemeester het woon- en leefklimaat -ook vanwege ingediende klachten- zorgvuldig moet beoordelen.
In sommige gevallen lopen de gemoederen hoog op en worden acties opgestart om buurtbewoners te mobiliseren tegen een vergunning voor een horecabedrijf.
Meeste stemmen gelden
Dit lijkt dan vaak te gebeuren onder het mom van 'de meeste stemmen gelden'. Of 'de hele buurt is tegen' en dus moet de vergunning geweigerd of beperkt worden. Maar is dat juridisch ook zo? Is iedereen in de buurt, het dorp of de stad ook daadwerkelijke een belanghebbende die bezwaar kan maken tegen een vergunning.
In haar uitspraak van 23 september 2026 (ECLI:NL:RVS:2026:5667) heeft de Raad van State (nogmaals) bevestigd dat lang niet iedere straat-, buurt- dorps-, of stadbewoner automatisch belanghebbende is bij het maken van bezwaar tegen een horeca-exploitatievergunning.
Groepsactie
In die kwestie leek er ook sprake van een zogenaamde groepsactie tegen een horecabedrijf. Blijkbaar was men de deuren langsgegaan om zoveel mogelijk steunbetuigingen te ontvangen tegen de verleende exploitatievergunning. Een groot aantal 'bezwaarmakers' kon het horecabedrijf niet zien vanuit hun woning en woonden op meer dan 400 meter. Toch zou onder andere last hebben van het geluid van het horecabedrijf. Door de rechtbank werden alle bezwaarmakers aangemerkt als belanghebbende. De Raad van State is het daar niet mee eens.
Volgens vaste jurisprudentie kan een persoon alleen bezwaar maken tegen een besluit als deze rechtstreeks feitelijke gevolgen ondervindt van een besluit (vergunning). Die gevolgen moeten daarbij ook van enige betekenis zijn. Zonder gevolgen van enige betekenis heeft iemand geen persoonlijk belang bij een besluit. Om te bepalen of er gevolgen van enige betekenis voor het woon- en leefklimaat van een persoon zijn, kijkt de Raad van State naar de factoren afstand tot, zicht op, planologische uitstraling van en milieugevolgen (geur, geluid, licht etc), aard, intensiteit en frequentie van (de gevolgen van) het horecabedrijf.
Daadwerkelijke belanghebbende
Uiteindelijk oordeelde de Raad van State dat slechts één persoon (van de totale groep van bezwaarmakers) daadwerkelijk als belanghebbende kon worden aangemerkt. De andere personen woonden te ver weg, hadden geen zicht op het bedrijf of konden het geluid amper horen.
De gedachte van omwonenden dat de Raad van State zou kunnen worden overtuigd dat de horecavergunning niet in stand kon blijven 'omdat de meeste stemmen gelden', ging en gaat dus niet op. En dat geldt niet alleen in hoger beroep na jaren van procederen. Ook de gemeente moet bij het verlengen van de vergunning zich niet laten verleiden tot 'de meeste stemmen gelden' als een actief buurtcomité een groepsactie is opgestart. Ook dan moet de gemeente beoordelen of de bezwaarmaker echt wel belanghebbende is en persoonlijk door de vergunning wordt geraakt. En ter voorkoming van misverstanden: het bezwaar dat het al zo druk is in de buurt, het dorp of de stad is geen persoonlijk belang van enige betekenis.
Tot slot
Heeft u vragen over de beoordeling van uw horecavergunning? Neem gerust contact op met een van onze horecarechtspecialisten.