Horecaondernemers worden meer dan de meeste andere ondernemers in Nederland geconfronteerd met veel noodzakelijke vergunningen om te mogen exploiteren.
Veel gemeenten kennen een verplichte horeca-exploitatievergunning met soms nog een separaat aan te vragen vergunning voor het terras. Als er alcohol geschonken wordt is er uiteraard de verplichte Alcoholwetvergunning.
Omgevingswet
En met de inwerkingtreding van de Omgevingswet lijkt een aantal gemeenten er ook nog voor te kiezen om een deel van de horeca-exploitatie ook nog via een omgevingsvergunning te gaan reguleren (bijvoorbeeld sluitingstijden, of de soort exploitatie). En die vergunningen staan dan nog los van alle eisen met betrekking tot geur, geluid, brandveiligheid, Wet Bibob etc. etc. Leuker kan de overheid het niet maken, wel... Afijn.
Veel vergunningen hebben een onbeperkte looptijd (Alcoholwetvergunning) en andere vergunningen (exploitatievergunningen) moeten periodiek worden verlengd. Maar wat als er binnen de onderneming tussentijds wijzigingen plaatsvinden? Bijvoorbeeld omdat een personeelslid zich ontwikkelt tot bedrijfsleider of er vindt een wijziging van vennoten of bestuurders plaats; welke gevolgen heeft dit voor de Alcoholwetvergunning en de exploitatievergunning?
Dat het exploiteren van een horecabedrijf niet alleen vanwege de veelheid van vergunningen complex is, maar ook door de inhoud van die wet- en regelgeving blijkt wel uit een drietal uitspraken van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 14 oktober 2026 (ECLI:NL:RVS:2026/5962, ECLI:NL:RVS:2026/5963 en ECLI:NL:RVS:2026/5965) met betrekking tot de sluiting van één horecabedrijf.
Wijzigingen doorgeven
De burgemeester van Nijmegen had een lunchcafé onder andere (er speelde nog meer zaken) gesloten omdat de exploitant een wijziging van vennoten en het aantreden van een nieuwe bedrijfsleider niet (tijdig) zou hebben doorgeven. Hierdoor waren volgens de burgemeester zowel de Alcoholwetvergunning als de exploitatievergunning van rechtswege (dus automatisch) komen te vervallen en mocht er niet meer geëxploiteerd worden.
Uit de uitspraak van de Raad van State blijkt dat de burgemeester hier zowel de Alcoholwet als de eigen APV onjuist heeft uitgelegd, maar dat de sluiting uiteindelijk wel terecht was.
De praktijk
Vanwege de Alcoholwet vervalt een Alcoholwetvergunning volgens de Raad van State niet automatisch bij het in- en uittreden van vennoten. Dat gold ook voor de exploitatievergunning (vanwege de redactie van Nijmeegse APV). Analoog lijkt dit ook te gelden voor het in- en uittreden van bestuurders van een BV of stichting. Anders dan de burgemeester had besloten waren de vergunningen dus niet komen te vervallen en kon niet worden gesteld dat het bedrijf zonder vergunning geopend was (en daarom gesloten kon worden). De vergunningen waren dus nog steeds geldend. Veel gemeenten in Nederland lijken dit in de praktijk niet te weten.
Hoeven de wijzigingen van vennoten en bestuurders dan niet te worden gemeld? Daar ging het voor de Nijmeegse horecaondernemer alsnog mis: bestuurders en vennoten zijn (veelal) ook de leidinggevenden binnen een ondernemer. En leidinggevenden dienen altijd op zowel de Alcoholwet- als de exploitatievergunning vermeld te staan. Het beschrijven van de leidinggevenden moet voor de Alcoholwet binnen één maand gebeuren. Dat geldt ook voor een personeelslid dat als leidinggevende aan de slag gaat.
Wordt die melding (dus geen nieuwe vergunningsaanvraag, maar een melding van bijschrijven leidinggevende) niet tijdig gedaan dan wordt de vergunning door de burgemeester ingetrokken. En nogmaals: dat geldt dus ook voor een personeelslid dat vanaf een bepaalde datum als leidinggevende is aangesteld. Als dit personeelslid zich op enig moment tijdens een controle kenbaar maakt als leidinggevende zonder als zodanig op de Alcoholwetvergunning te staan, kan dat ook vergaande gevolgen (intrekking vergunning) hebben.
Terecht gesloten
Uit deze uitspraken blijkt nog maar eens dat de wetgever het niet leuker en de gemeente het ook niet makkelijker maakt voor een horecaonderneming in de wirwar van regels. Zelfs voor de burgemeester van Nijmegen was het te ingewikkeld en hij kreeg meerdere tikken op de vingers vanwege zijn onjuiste uitleg. Maar uiteindelijk was de horecazaak volgens de Raad van State wel terecht gesloten.
Wees dus alert bij wijzigingen binnen het bedrijf en het aanstellen van nieuwe leidinggevenden. Zorg dat dit direct gemeld wordt bij de gemeente en vraag om de vergunning hierop aan te passen. Een nieuwe vergunning is dan vaak dus niet nodig.
Tot slot
Heeft u vragen over Alcoholwetvergunning of exploitatievergunning? Neem gerust contact op met een van onze horecarechtspecialisten. Zij adviseren u graag.