Als horecaondernemer investeert u veel in uw mensen. U leidt een chef op tot iemand die uw keuken en uw recepturen door en door kent, uw bedrijfsleider kent uw leveranciers, inkoopprijzen en vaste gasten, en uw eventmanager onderhoudt de contacten met de bedrijven die elk jaar bij u hun kerstborrel boeken. Het is begrijpelijk dat u niet wilt dat zo'n medewerker na zijn vertrek om de hoek bij een concurrent begint, of daar zelf een zaak opent. Het concurrentiebeding is daarvoor het instrument.
Dat instrument wordt waarschijnlijk een stuk duurder en lastiger in het gebruik. Er ligt een wetsvoorstel dat het concurrentiebeding ‘moderniseert’ en in de praktijk flink aanscherpt. In deze weblog zetten wij uiteen hoe het nu zit, wat er gaat veranderen, waar het wetsvoorstel staat en wat u er nu al mee kunt.
Hoe zit het nu?
Het concurrentiebeding is geregeld in artikel 7:653 van het Burgerlijk Wetboek. Op dit moment is een concurrentiebeding alleen geldig als de arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd is aangegaan en het beding schriftelijk is overeengekomen met een meerderjarige werknemer.
Voor de horeca is vooral de regel voor tijdelijke contracten van belang. In de horeca wordt immers veel met arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd gewerkt. In een tijdelijk contract mag een concurrentiebeding alleen worden opgenomen als uit een schriftelijke motivering bij het beding blijkt dat het beding noodzakelijk is vanwege zwaarwegende bedrijfs- of dienstbelangen. In de praktijk zien wij dat die motivering vaak ontbreekt of bestaat uit een algemene standaardzin. Rechters nemen daar geen genoegen mee: de motivering moet concreet zijn toegesneden op de functie en de medewerker. Ontbreekt een deugdelijke motivering, dan is het beding in een tijdelijk contract in beginsel niets waard.
Daarnaast kan de rechter een concurrentiebeding nu al geheel of gedeeltelijk vernietigen als de werknemer, in verhouding tot het belang dat u als werkgever wilt beschermen, onbillijk wordt benadeeld. Ook kan de rechter bepalen dat u de werknemer een vergoeding moet betalen als het beding hem in belangrijke mate belemmert om elders aan de slag te gaan. Die vergoeding stelt de rechter nu nog per geval naar billijkheid vast.
Rechters zijn bovendien steeds kritischer. Een concurrentiebeding is bedoeld om uw knowhow en goodwill te beschermen, niet om personeel in een krappe arbeidsmarkt aan u te binden. Het (overigens zeer invoelbare) argument – "ik kan zo moeilijk aan goede koks komen" – telt dus niet mee. En bedingen van twee, drie of vijf jaar worden in de rechtspraak regelmatig teruggebracht, vaak tot twaalf maanden.
Wat verandert er?
Het wetsvoorstel scherpt de regels op vier punten aan:
Ook bij een vast contract moet u motiveren
Nu geldt de motiveringsplicht alleen voor tijdelijke contracten. Straks moet u ook bij een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd schriftelijk onderbouwen waarom het concurrentiebeding noodzakelijk is vanwege zwaarwegende bedrijfs- of dienstbelangen. Een standaardbeding dat u in ieder contract opneemt, van afwasser tot sous-chef, houdt dan geen stand.Maximaal twaalf maanden
Het concurrentiebeding mag straks maximaal twaalf maanden na het einde van het dienstverband gelden.Geografisch bereik verplicht
U moet in het beding uitdrukkelijk opnemen voor welk gebied het geldt. Voor een horecazaak ligt een beperkt gebied voor de hand, bijvoorbeeld een straal van een aantal kilometers rond uw vestiging(en). Een beding dat "heel Nederland" bestrijkt, is voor een restaurant in de binnenstad moeilijk te verdedigen.
Tijdig inroepen en een verplichte vergoeding
Dit is de meest ingrijpende wijziging. Wilt u de medewerker na zijn vertrek aan het beding houden, dan moet u dat volgens het voorstel uiterlijk één maand vóór het einde van de arbeidsovereenkomst schriftelijk laten weten, met vermelding van de periode waarvoor het beding gaat gelden. Roept u het beding in, dan moet u de oud-medewerker voor iedere maand dat hij eraan gebonden is een vergoeding betalen van in beginsel de helft van zijn laatstverdiende maandloon, of meer als u dat schriftelijk heeft afgesproken.
Een rekenvoorbeeld. Uw chef verdient € 4.000 bruto per maand en u wilt hem twaalf maanden aan het concurrentiebeding houden. Dat kost u dan € 2.000 per maand, in totaal € 24.000. Precies dat is de bedoeling van de wetgever: u wordt gedwongen af te wegen of het beding dat geld werkelijk waard is.
Wat betekent dit voor bestaande concurrentiebedingen?
Ook de concurrentiebedingen die nu al in uw arbeidsovereenkomsten staan, krijgen met de nieuwe regels te maken. Volgens het voorstel blijven bedingen die nu rechtsgeldig zijn overeengekomen in beginsel geldig. De nieuwe regels voor het inroepen van het beding en de verplichte vergoeding gaan echter ook voor deze bestaande bedingen gelden, en de periode waarvoor u het beding inroept mag ook dan maximaal twaalf maanden zijn.
Dat betekent in de praktijk: ook voor de medewerker die al jaren bij u werkt met een concurrentiebeding van twee jaar, moet u straks tijdig en schriftelijk het beding inroepen, maximaal twaalf maanden aanhouden en een vergoeding betalen. Doet u dat niet op tijd, dan kunt u vermoedelijk geen beroep meer op het beding doen.
Let op: de definitieve tekst van de wet, en dus ook het overgangsrecht, kan in het parlementaire traject nog wijzigen.
Waar staat het wetsvoorstel nu?
Het wetsvoorstel heeft een lange aanloop. In 2024 heeft over een conceptversie een internetconsultatie plaatsgevonden. Volgens de laatst bekende stand van zaken heeft de minister het wetsvoorstel op 29 juni 2026 voor advies naar de Raad van State gestuurd. Het streven is het wetsvoorstel na dat advies eind 2026 bij de Tweede Kamer in te dienen.
Daarna moeten eerst de Tweede Kamer en vervolgens de Eerste Kamer het voorstel nog behandelen en aannemen. Daarbij kunnen amendementen worden ingediend die de inhoud nog veranderen. Bovendien treden wijzigingen die werkgevers raken in de regel in werking op een vast moment (1 januari of 1 juli), met enige tijd tussen publicatie en inwerkingtreding zodat werkgevers zich kunnen voorbereiden.
Wanneer op zijn vroegst?
Als de Tweede Kamer het voorstel begin 2027 behandelt en de Eerste Kamer direct daarna instemt, is inwerkingtreding per 1 juli 2027 theoretisch het vroegst denkbare moment. Gezien de gebruikelijke doorlooptijd van parlementaire behandeling en de voorbereidingstijd die werkgevers wordt gegund, houden wij 1 januari 2028 voor realistischer. Dat lijkt ver weg, maar een concurrentiebeding dat u vandaag in een arbeidsovereenkomst opneemt, kan juist op dat moment relevant worden.
Wat betekent dit voor u als horecaondernemer?
De kern is eenvoudig: het concurrentiebeding wordt een bewuste keuze in plaats van een standaardclausule. Wij adviseren u daarom om nu al het volgende te doen.
Inventariseer uw contracten. Breng in kaart welke medewerkers een concurrentiebeding hebben, of het een tijdelijk of vast contract betreft en hoe lang het beding geldt.
Beperk het beding tot sleutelfuncties. Voor de meeste functies in de bediening, achter de bar of in de spoelkeuken is een concurrentiebeding niet te rechtvaardigen. Voor een chef met kennis van uw concept en recepturen of een bedrijfsleider met kennis van uw inkoop, prijzen en zakelijke klanten kan dat anders liggen.
Motiveer concreet. Leg bij iedere medewerker met een concurrentiebeding vast welk bedrijfsbelang u beschermt en waarom het beding voor deze functie nodig is. Bij tijdelijke contracten is dat nu al verplicht.
Neem duur en gebied op. Beperk het beding tot maximaal twaalf maanden en een duidelijk omschreven gebied rond uw vestiging(en).
Overweeg alternatieven. Vaak is een goed geheimhoudingsbeding of een relatiebeding (een verbod om uw zakelijke klanten te benaderen) een beter passend en minder kostbaar middel om uw belangen te beschermen.
Reken vooruit. Houd er rekening mee dat het inroepen van een concurrentiebeding u straks een half maandsalaris per maand kost, en neem dat mee in uw afweging bij ieder vertrek van een sleutelmedewerker.
Tot slot
Het wetsvoorstel is nog geen wet en de inhoud kan nog veranderen. De richting is echter duidelijk: de wetgever wil minder, kortere en duidelijker concurrentiebedingen, en wie zijn werknemer toch aan een beding wil houden, moet daarvoor betalen. Rechters lopen daar in hun beoordeling al op vooruit. Wie zijn arbeidsovereenkomsten nu al op orde brengt, voorkomt dat hij straks met een waardeloos of onverwacht kostbaar beding blijft zitten.
Hebt u vragen over het concurrentiebeding in uw arbeidsovereenkomsten, wilt u uw contracten laten nalopen of dreigt een (oud-)medewerker bij een concurrent aan de slag te gaan? Wij denken graag met u mee.